Roken = kunst

Ooit, als alles nog mag.

Amerikaanse rechter tegen enge plaatjes op pakjes sigaretten. Foto's van zieke longen of van kankertumoren kunnen strijdig zijn met de vrijheid van meningsuiting. En kunnen de tabaksindustrie schaden. Aldus rechter Richard Leon in zijn uitspraak. (8-11-11)

Rob Scholte over roken (najaar 2011)

Is dit de toekomst? Philip Morris verzet zich hevig tegen de Australische overheid. Zou het helpen?

Slagvaardig beleid! De overheid wil het roken terugdringen maar trekt het subsidie voor Stivoro, antirookorganisatie par excellence, in.

Lucebert, De kleine roker, 1959

Dit is Ruth, met sigaret. Geschilderd door Opie.

Tabakkers in verzet tegen de grote fabrikanten.
www.wezijndebatzat.nl

Dag A-merken!

Meer>>

Zo ziet de Australische regering het graag.

Alsof dat zal helpen...

Meer>>

Ja, verdubbel de prijs maar... (Het Parool, 24 maart 2011)

NY: het park is nu ook al taboe. Parken, stranden en pleinen (waaronder Times Square) worden toegevoegd aan de lijst met verboden te roken plekken. Tegenstanders reppen van een 'totalitair verbod' en beroepen zich op de rechten van het individu. (4 februari 2011)

1986

Hij kan het roken niet laten:

S. Montag, oftewel H.J.A. Hofland, in NRC Weekblad van 20 november 2010

Het mag weer!
Amper in het ambt of minister Edith Ingeborg Schippers (VVD, VWS, op de trappenfoto nog net links, in afvallig paars) meldt, ietwat triomfantelijk, in de Tweede Kamer en namens Grijs 1, dat roken in kleine cafés weer/nog is toegestaan. (3 november 2010)

Meer>>

Franse antirookcampagne
Van overheidswege in de kiem gesmoord. Doet me nogal aan denken aan de Paters Salesianen. (februari 2010)

Nieuwe bedreiging
Columnist S. Montag, alias H.J.A. Hofland, signaleert diep ingrijpende Europese voornemens. Merkafbraak. Lees en huiver>>

Klink berust, Klink gedoogt.>>

Witte rook Medio mei '09 spreekt het Gerechtshof in Den Bosch zich uit. Het rookverbod voor horecagelegenheden zonder personeel deugt niet en is ongeldig. Tweede klap voor Klink c.s. 'Het wordt totale anarchie', verklaart Jaap Brandligt, voorzitter van de Stichting Red de Kleine Horecaondernemer. Het Hof legt de vinger op de wonde: het rookverbod is een juridisch misbaksel en kan in de prullenbak. Minister en regeringspartijen sputteren tegen. Per spoeddebat. Het wachten is nu op het Hof te Leeuwarden. Daar dient eind juni een beroepszaak tegen Café De Kachel. Met een soortgelijke uitspraak. Vrijspraak. De wet deugt niet, achten de edelachtbaren. Het OM gaat in cassatie en Klink bereidt een wetswijziging voor. (21 mei 2009)
Omdat zulks in nogal wat tijd in beslag neemt heeft Klink iets nieuws bedacht: kleine cafés moeten een ventilatiesysteem aanbrengen. Waarna de asbak wordt gedoogd. Echter: geen enkel bestaand systeem voldoet aan de gestelde eisen. (9 september 2009)

Ondertussen is in tenminste 42% van de kleine cafés het roken weer vrolijk gaande.

Echter op 23 februari 2010 vernietigt de Hoge Raad de uitspraken van gerechtshoven in Leeuwarden en Den Bosch, spreekt uit dat de Tabakswet deugt en verwijst terug. Naar het Arnhemse hof. Dat moet de Raad volgen. De kleine cafés evenwel geven de strijd niet op. Ze zullen zich beroepen op rechtsongelijkheid. Immers: zij zijn niet in staat een aparte rookvrij ruimte aan te leggen. Wordt voorlopig niet vervolgd...

Begint de victorie bij Café Victoria te Breda?
Genoemde zaak zonder personeel heeft een maas in de wet gevonden. De Voedsel en Waren Autoriteit ziet af van boete. Ook de rechtbank in Breda stelt de rokerskroeg in het gelijk. (april 2009) www.hiermaghetwel.nl

Overal in den lande worden de asbakken weer tevoorschijn gehaald.

Café De Kachel in Groningen gaat in hoger beroep. Tegen de opgelegde boete van € 1.200,- vanwege frequente overtreding van het rookverbod. Ondertussen speuren speurders, een flink eind zuidelijker, naar overtredingen tijdens het carnaval. De dienders zijn verkleed. Feestneuzen, feestpakken. Quasi's, zou Jelle, mijn overleden kroeggenoot, zeggen. Of een ambtelijke instantie als de VWA, de Voedsel en Waren Autoriteit, in vermomming mag doen controleren, lijkt me een juridisch interessante vraag.

Steeds meer mensen proberen te stoppen. Maar trachten is lang niet altoos slagen.

Ontwerp: Frans Mettes

Foto: Irving Penn, 1972

Buitenroker
Onze Taal, lijfblad van het gelijknamige Genootschap,vraagt de lezers een beeldend woord te bedenken voor 'iemand die de sigaret noodgedwongen buiten de deur van een horecagelegenheid opsteekt'. Dat laat men zich geen twee maal vragen. Aangedragen: stoeproker en het dubbelzinnige deurroker (deur/door). Alsook: asfalteerder, expaf, indiaan (rooksignalen), nico (een variant op bob) en sigaar ('de sigaar zijn'). Maar ook minder neutrale woorden worden ingestuurd: asbakkenras, pafparia, peukparia, rookparia, stinkiewinkie, teringlijder, uitstinker. Uitroker wordt het meest genoemd. Ik houd het op buitenroker. Waarin onderhuids de klank schuilt van buitenstaander.

Giga asbak
AAA Display brengt ze op de markt: twee rvs pafpalen, te plaatsen bij de entree van bedrijfspanden. Een wandmodel en een staander. De peuk wordt in de paal temet gedoofd. De aanbieder, gevestigd aan de Communicatieweg (!) te Mijdrecht, voegt bemoedigend toe: 'De paal is onopvallend voor niet-rokers en opvallend voor rokers.' www.aaadisplay.com

Het is een affiche en het hangt op Lombok. In het Tugu hotel van 2008. Vrij vertaald roept het ons toe: Rook deze sigaret! Een kretek sigaret: Tabak met kruidnagel. Herkomst: de Indische Kretek Fabriek ABC. Het merk is wettig gedeponeerd. En een paard beschermt.

Ina van Zyl, Cigarette Study, 2007

>>

>>

>>

>>

Roken/Niet roken
In de collectie van het Gemeentemuseum Den Haag bevinden zich nogal wat objecten die iets met roken van doen hebben. Neem de asbak van Mondriaan. Of een affiche van Paul Schuitema. Voor een wonderasbak. Geen rook, geen stank. Of een tabakszak uit de negentiende eeuw. Of rokende kikkers op een drijvend dotterblad. Van Theo van Hoytema. En een foto van Lucebert. Met een rokende circusdame. Het is gis van het museum die dingen uit het depot te halen. En er een rokershoekje mee in te richten. Een kleine, niettemin uitgelezen, presentatie. Uitgerekend nu de klok der waarheid klepelt, in de horeca. Tot en met 19 oktober '08. www.gemeentemuseum.nl

Per 1 juli 2008 wordt het rookverbod in de horeca van kracht. Eerder mogen we al niet meer roken in het personenvervoer ( trein, bus, taxi, 2004) en op de ware werkvloer (2005). In 2002 gaat het reclameverbod in (behalve voor de tabaksspeciaalzaak). Uit 2003 dateren de leeftijdsgrens (verkoop niet onder de 16 jaar) en een verpakkingsbeperking (niet minder dan 19 stuks per pakje). Voeg er de waarschuwingen aan toe en we kunnen hier nu eens niet reppen van een lakse overheid...

Dat geldt evenzeer voor de opcenten: in juli '08 kost een pakje van 19 stuks € 4,40. De overheid vangt maar liefst € 3,28.

Ja, € 4,40 komt dicht in de buurt van 10 harde guldens. In de jaren zestig kost een pakje marktleider van 25 stuks zegge en schrijve één gulden! Zie toen: Caballero>>

1924

Overigens is het rookverbod voer voor columnisten. Pennen en tekenstiften zijn driftig in beweging. Fokke en Sukke roeren zich dagelijks, maandag tot en met zaterdag.

www.foksuk.nl

En ja hoor. Er wordt direct gebruik gemaakt. Van de afwezigheid van rooklucht. Het Groningse bedrijf RWIN Showtechniek biedt aan. Een kanon in de zaak. Met sigarettengeur. Of sigarengeur, zo ge zulks liever hebt. Als tegenwicht. Tegen frisse lucht. Of walmen zweet en bier. FD bericht, op maandag 14 juli '08. En de website www.erwinshowtechniek.nl beaamt. Goed, ze kunnen niet spellen, daar in het hoge noorden. 'U bepaald de kleur'. En: 'verschraald bier'. Maar ze zijn er wel als de hanen bij.

Nieuwe religie.
Min of meer terzelfdertijd is er sprake van een welhaast miraculeus verschijnsel: de transformatie van een aantal cafés tot Rokerskerk. Te Amsterdam, Gronsveld, Monnickendam, Nijmegen en Rotterdam zijn deze Gebedshuizen reeds gesignaleerd. De Rokerskerk gaat uit van de heilige drie-eenheid: rook, vuur, as en brengt haar God eer door te roken. Een beroep op artikel 6 van de Grondwet en op artikel 9 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens moet Kerk en lidmaten vrijwaren van het horecarookverbod. Minister Hirsch-Ballin en de Voedsel en Waren Autoriteit hebben nog niet gereageerd. De Christen-Unie evenmin. De Kamer is met reces.

Een verwante ontwijkpoging vindt eerder plaats in Café 203 in Lyon. Eigenaar Cédat richt een nieuwe kunstbeweging op, het fumisme. Roken is dan en daar een vorm van artistieke expressie. De prefectuur verhindert, verijdelt. In Duitsland achten diverse rokers zich ten onrechte beperkt in hun grondwettelijke recht op vrije ontplooiing van de persoonlijkheid. Ze hebben het constitutionele hof in Karlsruhe om een uitspraak gevraagd...

Wat voorafgaat>>

Natuurlijk blijft de minister (Klink) onverbiddelijk. Natuurlijk wordt er gedoogd. Natuurlijk is er burgerlijke ongehoorzaamheid. Natuurlijk blijven met name de kleine cafés klagen en kliemen. De Stichting Red de Kleine Horecaondernemer voorop.

Ik sluit het dossier. Totdat zich brandend nieuws voordoet.